Bơm piston thay đổi lưu lượng như thế nào?
Quay lại Bản in Yahoo
Cỡ chữ
Trước tiên, hãy cùng thống nhất khái niệm về lưu lượng của bơm:
1- Bơm lưu lượng cố định: Tức là lưu lượng riêng của bơm KHÔNG THỂ thay đổi được với mỗi một vòng quay của trục bơm. Điển hình của loại bơm này là bơm bánh răng. Ngoài ra còn có bơm cánh gạt lưu lượng cố định, bơm piston lưu lượng cố định (thường gặp là bơm cong).
2- Ngược lại, bơm lưu lượng thay đổi có lưu lượng THAY ĐỔI ĐƯỢC ở mỗi một vòng quay. Việc thay đổi này có thể ở đĩa nghiêng, góc nghiêng so với trục bơm (đối với bơm piston) hoặc độ lệch tâm quay (đối với bơm cánh gạt).

Về kết cấu, nguyên tắc làm việc của từng loại bơm chúng ta tạm thời không bàn đến trong mạch này.

Quay lại chủ đề chính, chúng ta phải so sánh sự khác nhau của hai loại bơm này ở cùng một chế độ làm việc. Hình vẽ dưới đây nói lên quan hệ giữa Lưu lượng Q và Áp suất p của hai loại bơm này:
 
                                                     

Lưu ý:
- Theo hàng ngang, biểu đồ bên phải thể hiện đặc tính làm việc của bơm lưu lượng cố định; bên trái của bơm lưu lượng thay đổi.
- Trục tung thể hiện Lưu lượng làm việc (lpm); trục hoành thể hiện áp suất làm việc theo tải (bar).
- Diện tích giới hạn bởi đường Lưu lượng và Áp suất là Công suất thực hiện (kW).
- Điểm giao cắt của đường Q và p là điểm làm việc của bơm (đánh dấu mầu đen).
- Phần mầu vàng thể hiện công suất thực hiện (có ích); phần mầu trắng là công suất không sử dụng đến và phần mầu tím là công suất tiêu thụ vô ích.

Chúng ta xét hai bơm này làm việc ở các chế độ như sau:

(A): Bơm làm việc ở chế độ 100% lưu lượng và công suất thiết kế.
Khi đó cả hai bơm đều tiêu thụ một công suất như nhau.

(B): Bơm làm việc ở Lưu lượng còn một nửa so với lưu lượng thiết kế; 100% áp suất làm việc.
Lưu lượng làm việc của bơm cố định không hề thay đổi và do đó Công suất của bơm không khác trường hợp A. Tuy nhiên, 50% lưu lượng thừa của bơm sẽ qua valve an toàn trở về thùng (phần mầu tím).
Do khả năng thay đổi lưu lượng, Lưu lượng làm việc của bơm thay đổi giảm đi đúng bằng một nửa đáng ứng theo yêu cầu của tải. Công suất thực hiện của bơm cũng chỉ còn một nửa so với thiết kế.

(C): Bơm làm việc ở Áp suất giảm đi một nửa; Lưu lượng đủ 100% thiết kế.
Về bản chất, cả hai bơm làm việc giống như ở trường hợp A. Tuy nhiên, công suất giảm đi tương ứng so với áp suất.

(D): Bơm làm việc chỉ ở 50% giá trị thiết kế ở cả Lưu lượng & Áp suất.
Đối với bơm lưu lượng cố định, công suất cần thiết chỉ ở 1/4 giá trị công suất thiết kế; Phần còn lại phải xả bỏ hoàn toàn.
Đối với bơm lưu lượng thay đổi, công suất thực tế chỉ còn 1/2 giá trị công suất thiết kế, trong đó: Công suất cần thiết chỉ cần 1/4 và Công suất tổn hao là 1/4.

Với phân tích ở trên, chúng ta thấy rằng: Khi lưu lượng và áp suất hoạt động của bơm thủy lực thay đổi, Công suất tiêu hao vô ích của bơm lưu lượng cố định nhiều hơn đáng kể so với bơm lưu lượng thay đổi. Trong kỹ thuật truyền động thủy lực, công suất tiêu hao vô ích này biến thành nhiệt năng đốt nóng dầu thủy lực và các bộ phận hệ thống.

Chi tiết xin mời theo dõi trên diễn đàn forum.hydraulic.vn: http://forum.hydraulics.vn/showthread.php?t=30
Cập nhật: 16/11/2012
Lượt xem: 2536
Lên trên